Naar hoofdinhoud

Mei 2026

Eén duidelijke toets, maar kijk naar het hele kind

Over het pleidooi van de Onderwijsraad voor één landelijke doorstroomtoets, en waarom een kind nooit uitsluitend op één toetsmoment beoordeeld mag worden.

De discussie over toetsen in het onderwijs is begrijpelijk. Toetsen kunnen waardevolle informatie geven, maar wanneer er te veel toetsen zijn en verschillende toetsen verschillende gevolgen krijgen, kunnen ze hun doel voorbijschieten. De Onderwijsraad pleit daarom onder meer voor één landelijke doorstroomtoets voor leerlingen in groep 8. Bij Premium Bijles & Coaching vinden wij dat een interessante ontwikkeling. Wij zijn niet tegen toetsen. Integendeel. Wij geloven juist in duidelijkheid, betrouwbaarheid en vergelijkbaarheid.

Eén goed ontwikkelde en voor iedereen gelijke doorstroomtoets zorgt voor duidelijkheid voor de leerling, de ouders én de school. Iedereen kijkt naar hetzelfde meetmoment en dezelfde maatstaf. Dat voorkomt dat de ene leerling wordt beoordeeld op basis van de ene toets en een andere leerling op basis van een andere toets, waardoor uitkomsten minder goed met elkaar te vergelijken zijn. Maar daar ligt ook meteen een belangrijke kanttekening. Een toets mag nooit belangrijker worden dan het kind achter de toets. Een leerling is immers voortdurend in ontwikkeling. Wij zien in onze dagelijkse praktijk kinderen die in relatief korte tijd enorme stappen maken. Een leerling kan in groep 7 moeite hebben met bepaalde vaardigheden en in groep 8 een duidelijke ontwikkeling laten zien. Andersom kan een leerling op één toetsdag minder presteren dan normaal door spanning, onzekerheid of andere omstandigheden.

Daarom vinden wij dat scholen niet uitsluitend naar één toetsmoment moeten kijken. De doorstroomtoets moet wat ons betreft een belangrijk en objectief onderdeel van het schooladvies zijn, maar daarnaast moet de ontwikkeling van het kind centraal blijven staan. Scholen volgen die ontwikkeling al jarenlang met een leerlingvolgsysteem; ook observaties, opdrachten en andere informatie kunnen een rol spelen. Tegelijkertijd moeten we eerlijk zijn over de druk die toetsing kan veroorzaken. Wanneer kinderen het gevoel krijgen dat iedere toets bepalend is voor hun toekomst, kan dat onnodige stress opleveren. Dat geldt niet alleen voor leerlingen, maar ook voor ouders die steeds meer druk ervaren rond prestaties en schooladviezen. Toetsen moeten duidelijkheid geven, geen angst veroorzaken.

Onze visie als Premium Bijles & Coaching is daarom helder: zorg voor één betrouwbare en vergelijkbare doorstroomtoets, maar beoordeel een kind niet uitsluitend op dat ene moment. Kijk naar de ontwikkeling. Kijk naar inzet, groei en vaardigheden. Kijk naar wat een leerling daadwerkelijk laat zien. Een toets kan vertellen waar een leerling op dat moment staat. Goed onderwijs kijkt daarnaast vooral naar waar een leerling naartoe kan groeien.

Bron: rtl.nl